Zapomniana Muzyka Polska


Piątek, 30 listopada 2018, godz. 19:00
Bilety 30, 25, 20 zł
Sala koncertowa FL

 

Ten koncert już się odbył.



Zapomniana Muzyka Polska

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Lubelskiej
Agnieszka Marucha – skrzypce
Joanna Ławrynowicz – fortepian
Wojciech Rodek – dyrygent
Stefan Münch – słowo o muzyce

Program:
Raul Koczalski – Koncert skrzypcowy A-dur op. 84
Raul Koczalski – III Koncert fortepianowy C-dur op. 124
Zygmunt Noskowski – II Symfonia c-moll Elegijna

Pogłębiona w ostatnim czasie refleksja oraz wzmożone badania nad muzyką polską stawiają historię muzyki w coraz to nowym świetle. W zawrotnym tempie dokonują się nowe syntezy, zmianie ulegają informacje dotyczące twórczości polskich kompozytorów, a na światło dzienne ukazują się nowi, nieznani dotąd twórcy i ich dzieła. Dzięki nieustannym zainteresowaniu wielu środowisk naukowych i muzycznych świadomość wkładu polskiej kultury muzycznej w kształt i rozwój muzycznej kultury europejskiej staje się bardziej wyraźna i podparta wieloma przykładami. Wynikiem tej pracy są prace poświęcone życiu i twórczości kompozytorów wraz z krytycznymi wydaniami ich dzieł (np. Wydawnictwo Dawnej Muzyki Polskiej założone przez Adolfa Chybińskiego).
Ciągle jednak istnieje potrzeba zwracania uwagi na tę twórczość polskich kompozytorów, która na skutek różnych okoliczności, w mniejszym lub większym stopniu, została zapomniana lub zniekształcona. Do takich kompozytorów należy Raul Koczalski (1885-1948) – wybitnie utalentowany pianista nawiązujący w swojej wirtuozerii do cech pianistyki romantycznej, uczeń Antona Rubinsteina, kompozytor, koncertowy tytan (w wieku 11 lat miał już na swoim koncie 1000 koncertów, a pod koniec życia ich liczba wynosiła około 4600 !). Styl jego gry budził wiele kontrowersji. Niektórzy upatrywali w nim „muzycznego wnuka Chopina”, który potrafił dawać słuchaczom „coś, co bezpośrednio pochodzi od Chopina” (J. Methuen-Campbell), inni zaś krytycznie odnosili się do jego „ciągłego rubato, maniery nierównoczesnego uderzania obu rąk, nadużycia pedału” (S. Kisielewski). Sam nauczyciel, Anton Rubinstein, odnosił się do swojego ucznia z dystansem. Niektórzy badacze twierdzą jednak, iż głównym motywem negatywnych ocen Rubinsteina była zazdrość. Jako kompozytor Raul Koczalski zapisał się na kartach historii muzyki jako autor ok. 200 dzieł, a wśród nich: utworów kameralnych, symfonicznych (2), koncertowych, fortepianowych, pieśni i oper (np. Raymond, Jacqueline, Die Sühne).
Twórczość Zygmunta Noskowskiego (1846-1909), w porównaniu do Raula Koczalskiego, nie była traktowana marginalnie. Uzdolniony kompozytor przez wiele lat działał za granicą (m. in. Berlin, Konstancja, Baden-Baden), gdzie zyskiwał uznanie środowisk muzycznych. Został doceniony przez samego F. Liszta, który wziął udział w prawykonaniu jego Kwartetu fortepianowego op. 8. Mimo krytyki, jaką stosował wobec ówczesnego środowiska muzycznego w Polsce, której zarzucał między innymi ubóstwo programów koncertowych, czy lekceważenie twórczości polskich kompozytorów, był on niestrudzonym aktywistą na rzecz odbudowy warszawskiego środowiska muzycznego. Jego umiejętności i doświadczenie były wzorem dla jego uczniów, do których należeli: Karol Szymanowski, Apolinary Szeluto, Grzegorz Fitelberg, Ludomir Różycki, czy Mieczysław Karłowicz. Popularność jego poematu symfonicznego Step (pierwszego polskiego poematu symfonicznego) daleko w tyle pozostawia inne dzieła Zygmunta Noskowskiego, do których należą m. in.: 3 symfonie (w tym II Symfonia c-moll Elegijna powstała podczas pobytu kompozytora w Konstancji nad Jeziorem Bodeńskim), uwertura koncertowa Morskie Oko, opery (np. Livia Quintilla, Zemsta za mur graniczny), liczne utwory fortepianowe, czy pieśni. W polskiej historiografii muzycznej pozostaje Zygmunt Noskowski najwybitniejszym symfonikiem po Stanisławie Moniuszce przed wystąpieniem kompozytorów Młodej Polski.



Raul Koczalski (1885-1948)

 



Zygmunt Noskowski (1846-1909)

 


 

 

 

Partner Filharmonii